Ongelukken komen zelden uit het niets.
Bijna elk ernstig incident heeft een voorgeschiedenis: een kabel die er al weken lag, een steiger waar iedereen omheen liep, een "dat gaat altijd goed". Wie die signalen op tijd hoort, voorkomt het ongeluk. Daar gaat melden over.
De onderkant van de piramide is waar je wint.
In 1969 analyseerde Frank E. Bird bijna 1,8 miljoen incidentmeldingen. Zijn conclusie: tegenover elk ernstig ongeval staan zo'n 600 bijna-ongevallen en onveilige situaties. De exacte getallen verschillen per sector, maar het principe staat nog steeds overeind.
Wie alleen ongevallen registreert, kijkt naar de top. Wie bijna-ongevallen en onveilige situaties laat melden, ziet de oorzaken en kan ingrijpen terwijl er nog niemand gewond is.
Vier soorten meldingen die ertoe doen.
Twijfel je of iets het melden waard is? Dan is het antwoord bijna altijd ja. Dit zijn de meldingen die het vaakst voorkomen.
Bijna-ongeval
Een voorval dat letsel of schade had kunnen veroorzaken, maar waar het toevallig goed ging. Bijvoorbeeld een vallend stuk gereedschap dat niemand raakte. Zo meld je een bijna-ongeval.
Onveilige situatie
Een omstandigheid die tot een ongeval kan leiden: een ontbrekende leuning, een losliggende kabel, een geblokkeerde vluchtroute of een kapotte ladder.
Onveilige handeling
Werken zonder valbeveiliging, een machine niet vergrendelen of persoonlijke beschermingsmiddelen overslaan. Meld de handeling, niet de persoon.
Positieve observatie
Iemand die een LMRA serieus neemt of een collega aanspreekt. Wat goed gaat benoemen, zorgt dat het vaker gebeurt.
Melden is niet alleen slim. Een deel is verplicht.
Volgens artikel 9 van de Arbowet moet een werkgever ernstige arbeidsongevallen (met de dood, blijvend letsel of ziekenhuisopname tot gevolg) direct melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Daarnaast houdt hij een lijst bij van arbeidsongevallen die tot meer dan drie werkdagen verzuim hebben geleid.
Bijna-ongevallen en onveilige situaties hoef je wettelijk niet te melden. Maar wie ze vastlegt en opvolgt, voorkomt dat het ooit zover komt. Certificeringen zoals VCA en ISO 45001 vragen daarom wel om een werkend meldsysteem.
Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg bij twijfel je arbodienst of de Nederlandse Arbeidsinspectie.Niet: wie heeft het gedaan?
Wel: hoe voorkomen we het?
Een sterke meldcultuur begint bij die ene vraag. Bij elke melding, op elk niveau, elke dag.
Meer meldingen is een goed teken.
Klinkt tegenstrijdig, maar een stijgend aantal meldingen betekent meestal niet dat het onveiliger wordt. Het betekent dat mensen het durven en de moeite waard vinden.
Begin aan de onderkant van de piramide.
We helpen je met je eerste formulier, de QR-code bij de poort en de aftrap in je toolbox.
